อรนุช อนุศักดิ์เสถียร

ทฤษฎีวางยาพิษ

ประชาธิปไตยในยูเครนกำลังผลิใบ

นั่นดูเหมือนจะเป็นความเห็นของหลายฝ่ายที่จับจ้อง

การลุกฮือประท้วงผลการเลือกตั้งโดยสันติที่นำโดยหัวหน้า

พรรคฝ่ายค้านของยูเครน นายวิคเตอร์ ยุชเชนโก ซึ่งในที่สุด

นำมาซึ่งข้อตกลงประนีประนอมให้มีการจัดการเลือกตั้ง

รอบสอง เพื่อเป็นการชี้ขาดกันใหม่ในวันที่ ๒๖ ธันวาคม

๒๕๔๗ แต่ยิ่งนานวัน การเมืองยูเครนยิ่งน่าตื่นตาตื่นใจ

ล่าสุด แพทย์ในออสเตรียซึ่งตรวจอาการนายยุชเชนโก

ลงความเห็นว่า เขาเจอยาพิษจริงอย่างที่เจ้าตัวอ้างมาตั้งแต่

เดือนกันยายน

ตอนนั้น ผู้นำฝ่ายค้านเข้ารับการรักษาตัวในคลินิกแห่ง

หนึ่งด้วยอาการปวดท้องอย่างรุนแรง แต่ว่าไม่นานหลังจาก

นั้น ใบหน้าของเขาค่อย ๆ เปลี่ยน กลายเป็นแผลผุพองถึงขั้น

เสียโฉม ผู้นำวัย ๕๐ จึงดูสูงวัยกว่าอายุจริง

เมื่อ ๑๑ ธันวาคม แพทย์ออสเตรียชี้ว่า เขาได้รับพิษ

ประเภทไดออกซินจริง แต่ไม่ยอมชี้ชัดว่าเป็นการลอบทำร้าย

หรือเป็นเรื่องบังเอิญ สารพิษชนิดนี้ เป็นผลพลอยได้จากกระบวนการผลิตทางอุตสาหกรรม อาจทำให้เป็นมะเร็งและเป็นหมัน สามารถผสมให้ดื่มหรือกินผ่านอาหารและเครื่องดื่มได้

นายแพทย์ที่ทำการตรวจสอบร่างกายนายยุชเชนโก บอกแต่ว่า นี่เป็นเรื่องทางกฎหมายแล้ว แต่ตั้งข้อสังเกตว่า ปริมาณไดออกซินที่พบในตัวผู้นำฝ่ายค้านของยูเครนมากกว่าในคนปกติอย่างน้อย ๑,๐๐๐ เท่า ซึ่งทำให้ผู้ฟังอดสงสัยไม่ได้ว่า เรื่องนี้มีมือที่สามเกี่ยวข้อง

นายยุชเชนโกล้มป่วยขณะรณรงค์หาเสียงรอบแรก นายแพทย์ชาวยูเครนที่ตรวจรักษาในเบื้องต้นระบุว่า อาหารเป็นพิษ นักการเมืองฝ่ายตรงข้ามล้อเลียนว่านายยุชเชนโกไปกินซูชิที่ปลาไม่สด แล้วก็กินคอนยัคมากไปหน่อย

แต่นักการเมืองค่ายเดียวกันโต้กลับว่า นายยุชเชนโกไม่ปันใจไปชอบอาหารต่างชาติแน่ เขานิยมอาหารยูเครน และนิยมวอดก้ามากกว่าเหล้านอก

การทะเลาะเบาะแว้งระหว่างนักการเมืองสองฝ่ายในยามที่มีศึกการเลือกตั้งไม่ใช่เรื่องแปลก ถ้าไม่ใช่ว่าก่อนหน้าที่นายยุชเชนโกจะป่วย เขาไปรับประทานอาหารค่ำกับหัวหน้าหน่วยสืบราชการลับของยูเครนและผู้ช่วย

นายยุชเชนโกเป็นฝ่ายขอพบเอง เพราะอยากหารือบทบาทของหน่วยข่าวกรองระหว่างการหาเสียง หัวหน้าหน่วยข่าวกรองยูเครนก็ไม่ปฏิเสธว่ามีการพบปะกันจริงและยืนยันความบริสุทธิ์ด้วยการเสนอสอบสวนข้อกล่าวหานี้ด้วยตัวเอง

อย่างไรก็ตาม สำหรับผู้สนับสนุนนายยุชเชนโกแล้ว การที่เขาล้มป่วยหลังอาหารค่ำมื้อนั้นก็เป็นเครื่องยืนยันความสงสัยของตนได้อย่างดีว่า ทฤษฎีการลอบวางยาพิษหัวหน้าฝ่ายค้านมีน้ำหนัก

หลังจากนั้น สุขภาพของนายยุชเชนโกย่ำแย่ลงเรื่อยๆ

ทางผู้แทนค่ายรัฐบาลและคู่แข่งทางการเมืองของนายยุชเชนโกต่างปฏิเสธข้อกล่าวหาที่ว่ามีส่วนพัวพันกับการป่วยของเขา

หลังจากที่ไปรักษาตัวที่เวียนนาเมื่อสามเดือนก่อน ผลการตรวจสอบที่ออกมาเพิ่งยืนยันว่า เขาได้รับยาพิษจริง

เรื่องนี้ ผู้สนับสนุนนายยุชเชนโกไม่ประหลาดใจ แต่จะมีน้ำหนักถึงกับทำให้ผู้สนับสนุนผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีฝ่ายรัฐบาล ซึ่งคือ นายวิคเตอร์ ยานูโควิช นายกรัฐมนตรี คลางแคลงใจถึงขั้นแปรพักตร์มาลงคะแนนให้ฝ่ายค้านหรือไม่ นักวิเคราะห์ก็คิดว่าคงยาก เพราะผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งในยูเครนดูมีผู้สมัครที่เชียร์อยู่ในใจอยู่แล้ว

ชาวบ้านแถบตะวันออกของประเทศ เชียร์นายกรัฐมนตรี ซึ่งสนับสนุนรัสเซีย

ส่วนคนในภาคตะวันตกของประเทศก็เชียร์นายยุชเชนโก ผู้สมัครที่ตะวันตกสนับสนุน

ผู้สังเกตการณ์เลือกตั้งรอบสอง ซึ่งมีองค์กรต่างๆ เข้าร่วมทั้งจากในและนอกประเทศมากเป็นประวัติการณ์ คงต้องทำงานหนักมากกว่าเดิม

แต่บทบาทของผู้นำยูเครนคนใหม่ ในฐานะประเทศหน้าด่านที่หลังชนรัสเซียและหน้าชนสมาชิกนาโต้ ดูจะยิ่งทวีความสำคัญขึ้นอีก